Przedwiośnie radośnie wita nam już!

Tytuł dzisiejszego wpisu   w stylu piosenkowo - przedszkolnym, ale co robić - za oknem mżawkowato, pogoda nie z tych ogrodowych, to choć tytuł posta dziecięco optymistyczny. Felicjan ma apsikowanie, Lalek klasyczne ulewanie z nosa, dziewczynki profilaktycznie ułożone na kocyku elektrycznym - kocie humory bardzo, bardzo złe. Wiosna się z ciepłem spóźnia, futra namakają, koci koledzy po domach siedzą i nawet prać nie ma kogo. Kosy co prawda pięknie za oknem śpiewają ale jak wiadomo ptaki są głupawe ( nie to co koty, he, he ) i nie znają się na prawdziwie dobrej pogodzie. Lepiej nie dać się z domu wywabić i grzać doopki na kocyku. Kosy rozćwierkulone do nieprzytomności, szczęśliwe że koty głupawe ( nie to co ptaki, he, he ) i nie znają się na prawdziwie dobrej pogodzie i zamiast po ogrodzie się wałęsać w kocim  gnieździe siedzą. Róże gotowe do przycinania, brzozowa kora do odzierania, ptaki do rozmnażania a ja........kompletnie do niczego. Nie to że bym nie wylazła z grabkami czy sekatorkiem, wylazłabym i owszem, tylko że mży i popaduje. Jak się przejaśni to tak na krótko i ledwie człowiek coś tam człowiek zdąży sfocić, choć też tak jakoś nie łapie w obiektyw tego co powinien. W dodatku nie przejaśnia się na dłużej w tych godzinach, w których mogłabym do ogrodu podlecieć i coś tam zrobić - no nie składa się.

Tak w  ogóle to nie tylko ja tak mam, u Mamelona i Ewandki podobnie. Człowiek zajęty nie tą robotą, którą by zajęty być chciał, pogoda jednako wszystkich dołująca i jeszcze świętowanie za pasem. Do pełnej podłamki brakuje tylko grypy, ale swoje szczęśliwie już odchorowawszy a przeziębieniu się łatwo nie damy.  Z rzeczy miłych to:  Dżizaas się odezwała ( wstrzymam się z płaceniem jej rachunku do pojawienia się monitu,  to może się jeszcze odezwie, he, he ), obserwuję Ciemiernikowszczyznę bo pojawiły się już pąki kwiatów i wyłażą listki małych siewek, w ogrodzie masowo pokazują się  krokusy i przyszła pierwsza tegoroczna "zielona" paczka z cebulami lilii. Była przejezdna wizytka szwagra, szykuje się impra u Mamelona i wreszcie zrobiłam zamówienie u Roberta ( w tym roku nie będzie hamerykańskich zakupów, bo trzeba pasa zacisnąć - no to dałam czadu  w leśniczówkowych zamówieniach ). Szczególnie mnie cieszy że w tym roku wreszcie do mnie przyjedzie 'Dama Dworu', wysoki irys na którego od dawna ostrzyłam sobie kły. Barashka napuściła mnie na najnowsze irysy Antona Mego, przyznam że odchorowuję właśnie 'Studená Vlna', symfonię szarawej niebieskości. To jest tzw. miłość od pierwszego wejrzenia, ciężka sprawa. Z rzeczy niemiłych; podwórko nadal nieprzejezdne. Jeżeli ktoś znajdzie zwłoki hrabiego Romana starannie rozjechane walcem, to jestem w pierwszej piątce podejrzanych o murderstwo. I to by było na tyle.

Klasyczne tulipanowanie na Dzień Kobiet

"Dzień Kobiet, Dzień Kobiet,  niech każdy się dowie że dzisiaj święto dziewczyyyyynek" - takie pienia zanosiłam w czasach kiedy nikomu się jeszcze nie śniły manify. Były laurki od chłopców, a w doroślejszych czasach "kwiatek dla Ewy" ( najczęściej półzdechły, choć jeszcze nie rozwinięty tulipan ) i rajtuzy ( bądź talon na rajtuzy ). Dzisiaj rajtuzy nie są dobrem deficytowym, podobnie ja kawa, herbata bez piasku, czekolada i jeszcze parę innych rzeczy.  Tulipany to się kupuje w pęczkach, wydziwiając nad kolorkiem. Przekonanie że coś się uda z życia świątecznie wyrwać nadal obecne, choć real  skrzeczy że za wszystko  się płaci. "El destino no es favorable a los que se lo merecen" jak mawiają Hiszpany, czyli los sprzyja tym którzy na to zasługują,  znaczy lepiej nie liczyć na darmoszkę losową tylko z tego powodu że jest się dziewczynką. Trzeba być dziewczynką jakąś, inaczej jest się jedynie samiczką.  Mam taki ambiwalentny stosunek do Dnia Kobiet, może gdyby wprowadzili Dzień Mężczyzny to by mi się  zmieniło ale takie "pciowe", samicze święto - eeeee, Dzień Szparkowskich. Tralala, sufrażystki, tralala, ruch wyzwolenia, a prawda jest taka że, tralala, rewolucja przemysłowa czy tam inna informatyczna, własna kasa i wyzwolenie samo się robi. W jednych kulturach idzie to szybko, w ciągu życia jednego pokolenia,  w innych opieszale ale  dostęp do kawałka tortu, którym kobieta nie musi się dzielić jest w stanie prędzej czy później rozwalić nawet takie struktury społeczne  jak te w wahabickiej  Arabii Saudyjskiej. Wylezienie z domowych pieleszy i powrót do nich w chwale ( znaczy zmuszenie do przyjrzenia się wartości jaką ma dla społeczeństwa domowa praca kobiet i macierzyństwo - uważam że dobrze że cywilizacja zachodnia przystopowała z rozmnażaniem ludziów na potęgę, docenia się to czego nie ma w nadmiarze ), wow!  Feministyczna, nieogolona msta za kretyńsko obchodzone "pciowe" święto, talony na rajtuzy i zdechłego tulipana. Kobiety pany! He, he, he. Nawet im kibicuję, choć inaczej widzę przyczyny powstania ruchu babskiego ( wiadomo - męski spisek , he, he, he ). Chyba obejrzę dziś sobie  Seksmisję.

A teraz o tulipanach. Kiedyś lubiłam tulipanowanie w ogrodzie, eleganckie liliokształtne na sztywnych pędach, barokowe papuzie,  crispy  egzotycznie wdzięczne - wszystkie  mi pasowały do moich teatralnych magnolii. Dziś  te zauroczenia to pieśń przeszłości. Przyczyn tego stanu rzeczy jest parę; po pierwsze - doceniam urok bardziej naturalnych aranżacji, kwitnące magnolie wielkokwiatowe to już jest wystarczająco wystawnie i bogato jak dla mnie, po drugie - nie wiem co oni dodają do cebul tulipanowych ani jak je pędzą, ale tulipany najnowszych odmian to w zasadzie rośliny jednoroczne, po trzecie - starsze odmiany tulipków wymagają raz na jakiś czas wykopków, przesuszeń, że o nawożeniu w fazie marniejącego kwiatu i zielonego liścia ledwie napomknę, a ja się nie robię coraz młodsza i sprawniejsza. Nie znaczy że zarzuciłam w ogóle tulipanowanie, po prostu  zainteresowałam się tulipanami botanicznymi ( jest na ten temat nawet wpis w blogim - Najwcześniejsze tulipanki  ). Tulipany botaniczne mają mnóstwo naturalnego uroku i choć są znacznie mniejsze i mają nie tak okazałe kwiaty jak ich cywilizowani krewni, uważam że bardziej pasują do Alcatrazu. Uprawa też jest mniej skomplikowana niż w wypadku tulipanów  ogrodowych. W sam raz kwiaty dla takiego lenia jak ja. W ogrodzie pojawiają się jeszcze staruszki apeldoorny ( "normalne'" i "goldeny" ),  ale będą zanikać bo nie robię nic z ich cebulkami. Odejście przez wyciszenie, tak to określam, choć chyba trafniej byłoby odejście przez zagłębianie się w gruncie. Trochę to potrwa, bo apeldoorny to naprawdę dobre tulipany, jak komuś tulipkowanie pasuje do ogrodu to właśnie te tulipany powinien sadzić. No z liliokształtnych to odmiana 'Aladdin' jest "wiecznie żywa", papuzie  i crispa to delikatesy, bez wykopywana długo nie pociągną ( u mnie na maksa  ze  trzy sezony ). To że tulipków ogrodowych w Alcatrazie mało nie oznacza że w ogóle  takich tulipanów koło siebie nie znoszę. Owszem znoszę, z tym że wazonowo. Lubię takie kupowane nie w kwiaciarni, tylko rynkowe, od "baby" i od "dziada". Kwitnące jak Wielki Ogrodowy przykazał - w kwietniu i maju, szklarniowe tak nie pachną i poznać zawsze po nich że to sztucznidełka wypędzone. Wyjątkiem kwiaciarnianym "w temacie" tulipanów są karłowate tulipki sprzedawane jesienią, bądź na Boże Narodzenie. Tak sentymentalnie mnie się podobają.  Teraz fotki, na pierwszej najpiękniejszy "czarny tulipan" - ukochany Danuś.

Alcatraz traktowany tulipanową dziczyzną wygląda jakoś bardziej wyrafinowanie  niż za czasów tulipków ogrodowych. Przede wszystkim rośliny tak nachalnie nie walą po oczach, mniejszy wzrost, mniej  jarzeniowe kwiatki,  nic człowieka nie rozprasza przy podziwianiu tulipanowych kwiatów magnolek. Zniknięcie tulipanów ogrodowych z Alcatrazu to było wyciągnięcie nadprogramowego grzybka z barszczu. Kwiaty dzikich tulipków są urocze, skala barwna olbrzymia, nawet wrzosowe ( Tulipa saxatilis 'Lilac Wonder' - urodny jak marzenie ) się znajdą. Niektóre są bardziej wymagające, inne mniej ale nie zanikają jak sen złoty, jak to ma miejsce w przypadku niektórych ogrodowych tulipków. Najbardziej lubię Tulipa turkestanica, ich sadzę najwięcej ale oprócz nich w Alcatrazie rosną:  Tulipa tarda, Tulipa clusiana ( piękna odmiana 'Lady Jane' - tulipek ciężki w uprawie ), Tulipa linifolia batalinii 'Bright Gem' ( samograj - podobnie jak tulipany  turkiestańskie jest mało wymagający ), Tulipa polychroma, Tulipa saxatilis 'Lilac Wonder',  Tulipa puchella vel Tulipa humilis w trzech odmianach - 'Violacea', 'Persian Pearl' i 'Violacea Black Base'. Całkiem sporo dziczyzny tulipanowej, można powiedzieć że cebulowo to ja tak po polsku sadzę - duuuuużo, kolorystycznie jak u pawia i kształty wszelakie są reprezentowane! Sezon tulipanowy jest bardzo długi, bo praktycznie trwa od końca marca do trzeciej dekady  maja ( śmiem twierdzić że dłużej niż w przypadku tulipanów ogrodowych ). Teraz fotki: pierwsza i czwarta poniżej to Tulipa clusiana 'Lady Jane',  druga to Tulipa humilis  'Violacea Black Base', trzecia Tulipa humilis  'Violacea', piąta to Tulipa linifolia batalinii 'Bright Gem'.

Alcatraz ma nowego mieszkańca!

Ci, którzy podżerają lub popijają przed kompem proszeni są o przełknięcie żeru i odstawienie talerzyków, kubków, szklanek i innych filiżanek. Dla własnego bezpieczeństwa. Usiłowałam Was na to przygotować, choć nie wiem czy było to w ogóle możliwe - tak, posiadam krasnala! Uff, jakoś poszło. Szybko i konkretnie. Proszę się nie krztusić, oddychać głęboko - wentylacja płuc pomoże.

Krasnal jest bo dlaczego niby mam się ograniczać i nie krasnalić? Ludzie robią gorsze rzeczy! Na przykład cementowe kolumienki pod doniczki z roślinami jednorocznymi albo ogródki wyłożone niemal w całości polbrukiem i trawnikiem z rolki. Różanki robią zapamiętale z mieszańców herbatnich, rodki sadzą w dziurach wykopanych na środku Tyrawnika, żywotnikują do nieprzytomności. O tym że pod wszystko sypią chemię w dużej ilości ledwie napomknę. Na tym tle moje ekscesy w postaci posiadania jednego,około czterdziesto -  pięćdziesięcio centymetrowego  krasnala ogrodowego po prostu bledną. Tym bardziej że mój krasnal nie jest z tych strasznie rzucających się w oczy. Dodatkowo jest gryplan żeby ustawić go na kamyszku pod tytułem piaskowiec, rzeczony kamyszek potraktować  jogurtem naturalnym  w celu zaproszenia mchu ( rozważane są opcje: jogurt grecki lub beztłuszczowy ) i tym sposobem trochę wtopić w naturę. Krasnal ma się znaleźć docelowo gdzieś w paprotnych okolicach, a ponieważ teraz w ogrodzie  stanowiska paprotne się powiększą będzie sporo miejsc do wyboru.

Jak wiecie albo i nie wiecie ( jak ktoś nie wie to może się zapoznać  z  moim wypocinami na temat krasnoludyzmu -  Hejt na krasnale ogrodowe - kowal zawinił Cygana powiesili! ) problem krasoludkowania w Kraju Kwitnącej Cebuli i Najlepszego Na Świecie Ziemniaczka od pewnego czasu mnie pobolewał. Wszyscy jadą po krasnalach jak po łysej kobyle.  Narzekać i mówić fe to każdy potrafi, krasnoludkować tak żeby  to się w ogród jakoś wpisało już jest trudniej. Trudno nie oznacza  jednak że absolutnie  niemożliwe. O gustach jak wiadomo się nie dyskutuje - jedni wolą  w ogrodzie  wśród roślin formy bardzo proste, inni skręcają w stronę baroku. Zarówno w jednym jak i drugim wypadku bardzo łatwo przegiąć i zrobić ogrodowi gugu.  Dlatego z ozdóbstwami wszelakimi trzeba baaardzo ostrożnie postępować i uważać przede wszystkim na ich jakość i ilość ( po mojemu ogród to  miejsce dla roślin a nie  wariacja w mini sklali na temat Sacro Bosco Orsiniego czy galeria rzeźby współczesnej ).

Mój krasnoludek jest bardzo tradycyjny w formie ( he, he, skąd znamy te napompowane poliki ), szczęśliwie nie jest  jednak wielobarwny w krzykliwy sposób. To go jakoś tam ratuje, design ujdzie, szczególnie jak go paprociowe frondy z lekka przykryją. Czy winnam się wstydzić krasnkludkowania? A goowno, uważam że wcale nie powinnam - posiadam krasnoludka ogrodowego i jestem z tego dumna! Walczę bardzo dzielnie ze stereotypem krasnalowego kiczu z plastiku  ( za pomocą kiczu o mniejszym natężeniu  ) i czuję się jak awangarda rewolucji ( normalnie Trocki od krasnali ), choć mój krasnoludek jest taki bardziej "mieszczański", w stylu miesięcznika "Mój piękny Ogród" ( tak mi się przynajmniej wydaję, bo lata temu miałam to pismo w ręce ). Poza tym nie traktuję zbyt poważnie tzw. dobrych wzorców,  mam już swoje lata i nie będę do niczego podchodziła na kolanach, choćby ze względu na zmiany zwyrodnieniowe związane z wiekiem. Pełen luz, bez napinania i śmiertelnej powagi w ogrodowaniu. Dla mnie uprawa ogrodu to nie jest konkurs poprawnej piękności tylko zabawa.

Dobra teraz sesja Wolfganga (  imię dostał prawdziwie germańskie ), jak zawodowego modela fociłam na łonie marcowej natury. Mam nadzieję że ta jego łopatka zrobi się z czasem mniej odblaskowa ( znaczy że nocą załatwi za mnie wykopywanie mleczyków ).

Czar dawnych ogrodów - czyli o ogrodowych koszmarkach zdobniczych rodem z PRL-u

Jak wiadomo za komuny było ciężko. Czasy co prawda nam się zrobiły politycznie podobne ( mamy  miłościwie panującego nam sekretarza partii, he, he ) ale półki zawalone dobrem wszelakim, nijak to się ma do czasów komuny, zwłaszcza tej schyłkowej. Za komuny Polska to był taki Ersatzland, kraj w którym spodzień marki "Odra"udawał wyrób  pod tytułem Levi's, a tzw. juniorki udawały tzw. adidasy ( taaa, dla młodszych potrafiących jeszcze czytać - Adidas to pre Nike ). Generalnie niemal wszystko udawało wszystko, obywatele demokracji ludowej wolnych obywateli, władza głębokie zatroskanie, a ogródki działkowe ogródki przydomowe. Tylko cudem wystana wędzona polędwica nie udawała niczego ( co ją odróżnia od współczesnej wersji w typie wyrób wędlinopodobny ).

Ogródki działkowe były bidne. Głównie robiły za skrzyżowanie sadku z warzywniakiem, żeby ludność pracująca miast i wsi mogła sobie uprawiać zieleninę i uzupełniać niedobory warzyw i owoców, powstałe w skutek nieustających przejściowych trudności na odcinku produkcji  rolno - spożywczej. Rośliny ozdobne to się uprawiało tak mimochodem, ot żeby wazony napełnić ( gdzie takim uprawom do dzisiejszych wypasionych ROD - ów ). Ogródki przydomowe wyglądały podobnie, ogrodnicze aspiracje znajdowały wyraz w sadzeniu srebrnych świerków, najlepiej tuż przy domu, za oknem, a tak poza tym to proza życia czyli pietruszka i szczypiorek. Plany ogrodów  istniały głównie w książkach o ogrodnictwie, w ogródkach królowały rabatki typu "grobek" i mało komu przychodziło do głowy żeby coś zrobić inaczej. Edukacja ogrodnicza polegała  na podglądaniu sąsiadów, dlatego ogrodujący na działkach byli "hop do przodu" w stosunku do posiadaczy ogródków przydomowych. Większe możliwości inwigilacyjne, że się tak wypiszę ( Stirlitze prawdziwe tam się wyhodowały ). Niby była literatura i magazyn "Działkowiec", ale co z tego kiedy o roślinach i mój bosz.....co za rozpusta,  ich odmianach,  mogliśmy  tylko sobie poczytać. Rośliny się załatwiało, wymieniało, przywoziło z delegacji zagranicznych. W ogrodniczych królowały nasiona warzyw i jednorocznych, nic tylko usiąść i zapłakać,  ewentualnie w ramach dobicia włączyć w niedzielę rano telewizornię i wgapiać się w program "W domu  i  w  zagrodzie", który leciał w tym samym paśmie w którym dziś leci "Maja w ogrodzie".

Jak nie było roślin ozdobnych to czymś należało je zastąpić, uzupełnić te braki  w pięknie. No i rozpowszechniła się moda zastępowania roślin ozdobnych  innym pięknem. Nowe piękno też było ersatzopochodne, w końcu nieustające przejściowe trudności były nie tylko w branży rolno - spożywczej ( choć tam chyba największe, ze względu na ten cholerny sznurek do snopowiązałek, którego produkcję sabotował wraży zachód z Reganem, mordercą polskich kurcząt, na czele ). To wtedy narodził się najpiękniejszy ptak polskich ogrodów ( Wiesia Talibra chyba się ze mną nie zgodzi, he, he ), słynny "Biały Łabądź z opony" i rozpleniły nam się wiatraczki z resztek po boazeriach. Cholera, wygląda na to że to Regan stoi za białym ptakiem, może gdyby sankcji nie było....? Kto wie czy plastikowy chłam z lat  dziewięćdziesiątych zrobiłby na polskich ogrodujących aż tak duże wrażenie? Może to był szczwany plan środowisk stojących za NWO ( "Baldrick, znów benzynę piłeś" ), no spisek żydowsko - wegańsko - masońsko - cyklistowski?  Nie ma co gdybać, czas na listę przebojów łatwych i prostych, czyli nadających się do samodzielnego wykonania, koszmarków ogrodowych rodem z PRL. Pięć shitów które koniecznie musisz mieć w  swoim ogrodzie jeżeli chcesz ogrodować w stylu  lat Gomułki i Gierka! Nie czekaj - wykonaj!

Kamienie pomalowane białą farbą 

Jak powszechnie wiadomo przeciętny modny ogród peerelowski musiał być różnorodny  do bólu, ogród bez skalniaka  właściwie się nie liczył. Skalniak wykonywa się następująco: zbiera się wszelkie kamienie jakie człowiekowi wpadają w ręce ( najbardziej ceniono granitowe okrąglaki ) i robi z nich ziemno - kamienną kupę, najlepiej na środku ogrodu. Potem to już tylko musi być w użyciu największy przyjaciel ogrodnika  - bielidło ( wersja oszczędna wapno  do bielenia drzew, wersja na bogato to emalia ftalowa ),  potraktować  nim wystające części kamieni. Następnie w ziemię między kamieniami wsadzić  tzw. roślinki skalne, które niekoniecznie muszą być takie skalne ( pierwiosnki kluczyki pamiętam na jednym takim ustrojstwie ). Sama cudność to była,  jej echa pobrzmiewają jeszcze gdzie niegdzie. Czasem "biały kamień"służył do zaznaczania brzegów rabat  lub ścieżek, jednak właściwym sposobem jego użytkowania było budowanie skalniaków.

Opony samochodowe pomalowane białą farbą

Geneza wkopywania opon ma podłoże terytorialne. Samce alfa zaznaczały tak swój teren ( "Żaden mi tu nie wjedzie" ). Wkopane opony świadczyły ponadto o statusie społecznym właściciela ( "Zobacz, opony sobie załatwił skurczybyk!" ). Opony wkopuje się tak aby wystające części tworzyły wdzięczne łuczki i żeby żadnemu skurczybykowi nie za łatwo  przyszło ich wykopanie.  Potem traktować je  najlepszym przyjacielem ogrodnika. Opony zazwyczaj wyznaczały granicę działki, ale zdarzało się że wykorzystywano je do tworzenia wewnętrznych podziałów ogródka. Ten rodzaj tworzywa opłotkowego zaczął zanikać w latach  dziewięćdziesiątych, markety budowlane z nową ofertą opłotkową  wykończyły recykling opon.

Biały Łabądź

Zacznę od przeproszenia wszystkich łabędzi, choć w gruncie rzeczy co mi tam - Biały Łabądź ma się tak do łabędzia jak uczciwość do polityki. Jedyny w swoim rodzaju wyrób świadczący o wyrafinowanym poczuciu piękna u posiadacza. Dzieło zainspirowane słynnym programem Adama Słodowego pod tytułem  "Zrób to sam" ( pasmo emisyjne w terminach zbliżonych do "W domu i w zagrodzie" ). Z tego co pamiętam to ta forma recyklingu jest dość późna, schyłkowe  lata osiemdziesiąte - kryzysowo, opony zjechane do maksimum i łatwa obróbka. Biały Łabądź był dla polskiego stajlu ogrodowania tym czym utwór muzyczny "Biały Miś" był w latach dziewięćdziesiątych dla polskiej muzyki - absolutnym shitem! Białego Łabądzia wykonywa się tak: wykombinuj dużą oponę ( jak się da to od traktora )  ozdobnie ponacinaj tak by utworzyła się szyjka, łuczek grzbietu, skrzydła rozpostarte do lotu i sterczący ogon. Pomaluj najlepszym przyjacielem ogrodnika, a dziobek zaznacz minią ( jeżeli Biały Łabądź ma być niemy zdobądź czarną farbę, ewentualnie użyj smaru ).  Wszystkie te prace wykonaj po dość głębokim wkopaniu tworzywa ( żeby Białego Łabądzia nie ukradli ). Ozdobę ustaw w miejscu widocznym z każdego punktu ogródka ( wskazane jest takie ustawienie żeby  'ludzie zewnętrzni" też mogli Białego Łabądzia podziwiać ). Nie do uwierzenia ale Biały Łabądź przetrwał najazd krasnoludów w latach dziewięćdziesiątych   i dalej .....zdobi. Taka jest siła wielkiej sztuki!

Rollborder z butelek

Zaczęło się od metody wali z kretami - wkopywanie kijów i umieszczanie na nich butelek miało działać odstraszająco na krety i  wszelkie gryzonie ( hałas ). Oczywiście najlepsze były grzechoczące plastiki ale  sięgnięto też do szkła. Szlachetniejszy materiał zainspirował ogrodujących do stworzenia rollborderów ze szkła. Szklany rollborder wykonywa się tak: wyszukaj wśród znajomych alkoholika lub choćby tylko pijaka i przekonaj go że dasz za puste butelki parę groszy więcej niż punkt zbiórki surowców wtórnych ( dawniej to był na ogół sklep, płaciło się kaucję za butelkę, a przy kolejnym zakupie zwracało się naczynko - sklepowa odliczała wartość kaucji od zakupu i tak w kółko, obieg zamknięty ). Wsparcie pijącego jest niezbędne ponieważ : rollborder najładniejszy jest ze szkła barwionego (  w komunie głównie butelek po piwie i z takowych powinien być wykonany klasyczny szklany rollborder ), sama lub sam nie dasz rady z fazą opróżniania butelek ( przeca nie będziesz wylewała / wylewał piwa! ). Opróżnione butelki po piweńku, najlepsze te większe, wkopujemy szyjkami w dół a denkami do góry - ciaśniutko, jedna przy drugiej. I już!  Rollborder gotowy. Pracy nie należy wykonywać etapami, tuż po fazie opróżniania. Nawet rozpięcie sznurka wyznaczającego linię prostą  nie jest nas wtedy w stanie uchronić od niewłaściwego wkopywania butelek. Najlepjej jest zebrać najpierw materiał, wytrzeźwieć i dopiero wykonywać rollborder.

Muchomorki  z misek

Za najpiękniejszego grzyba uchodzi muchomor czerwony Amanita muscaria . Już w latach sześćdziesiątych podjęto próby wprowadzenia tego pięknego przedstawiciela mykoflory do polskich ogrodów. Wydatnie przyczyniła się do tego fabryka naczyń emaliowanych w Olkuszu ( podziękowania w tym miejscu ), której produkcja stanowiła istotne wsparcie ogrodnictwa w temacie ozdóbstw. Muchomorka wykonywa się tak: weź starą miskę o półokrągłej formie, miednicę i ewentualnie inne naczynka o obłym kształcie. W ciągu paru lat uzbierasz sporo materiału gdyż emalia fabryczna dość szybko odpryskuje i schodzi ( tak było z emalią za najlepszych lat komuny ) z naczynek. Poszukaj drewna na nóżki grzybków - możesz użyć drewna starych drzew owocowych pozostałego po prześwietleniu ogródka ( przy okazji unikasz wykopywania korzeni ). Pocięte na zgrabne  nóżki drewno malujesz najlepszym przyjacielem ogrodnika, w przypadku pozostawionych w gruncie pieńków bezwzględnie używasz farb olejnych lub emali ftalowej. Wnętrza misek również pomaluj na biało. Zewnętrzna storona misek powinna być pomalowana minią, która zabezpieczy muchomorka przed korozją. Białą emalią ftalową należy zaznaczyć kropki. Na białe nóżki nakładamy miski i inne naczynka dnem do góry. Pięknie prezentują się w grupie na zielonej murawie. Obecnie muchomorki z misek zostały zastąpione muchomorkami z plastiku, grzybki najczęściej towarzyszą krasnalom.

Nie wszystkie ozdóbstwa ogrodowe były tak proste w wykonaniu.Takie donice ze stłuczki włoclawskiej czy wiatraczki z odpadów po układaniu boazerii wymagały większych zdolności manualnych a czasem też wiedzy z różnych  dziedzin  (  podświetlenie wnętrza wiatraczka z okienkiem wymagało wkopania kabelka i w ogóle ). Nie podaję przepisów bo wykonanie może sprawić trudność nawet zaawansowanym ogrodnikom. Antyczne wiatraczki i mozaikowe wyroby ze stłuczki włocławskiej można pozyskać odwiedzając jakieś zapyziałe altanki czy inne szopki ogrodowe. Nowoczesne wersje ozdóbstw ( niestety bez włocławskich fajansów ) można dorwać w składach z krasnalami ( trafiają się nie tylko wiatraczki ale i inne miniaturowe budowle ).
Zbiór takich pięknych przedmiotów zdobnicta ogrodowego, samodzielnie wykonanych lub pozyskanych drogą wyłudzenia bądź kupna pomoże odtworzyć nam bidny urok  ogrodów z czasu komuny. Starsi w ogrodach w stylu epoki Gierka poczują się cudownie, zupełnie jak w czasach  minionej  młodości, młodzi odkryją nowe piękno tam gdzie nikt go się nie spodziewa. W końcu tęsknota za PRL- em z nas wyłazi uszami, tak cudnie wtedy było ( dziadki opowiadają wnuczkom, wnuczki wierzą, bo jeszcze nie wiedzą że niemal każda młodość jest we wspomnieniach cudna ). Ponieważ ostatnio zauważam symptomy powrotu do komuny to może by tak wrócić  do szczerzepolskiej tradycji  ogrodnictwa tych czasów? Pięknie będzie, jak na Państwa szyte!

Sasanki - królowe kwietnia

No tak, marzec dopiero zawitał a ja tu proszę o  roślinach mających swoje pięć minut w kwietniu. Tylko że jak przyjdzie kwiecień to ja będę urobiona po pachy, sasanki będę obrabiała w ogrodzie i raczej nie przewiduję pisania długich postów.  Teraz mam więcej czasu bo w Alcatrazie zalega jeszcze śnieg. Cni mi się też za naszym głąbowatym Dżizaasem, który liściki do mnie śle tym swoim sromofonem głównie wtedy, kiedy czas rachunki dżizaasowe płacić. A poza tym oglądanie zdjęć fioletowo  -  purpurowo kwitnących roślin dobrze mi robi ( Dżizaas uwielbia kwiaty w tych kolorach, stroi się też w takowe barwy ).

Sasanki w Alcatrazie to ja chciałam mieć od zawsze. Mechate  kwiatki, kocio miłe, w barwach które bardzo mi paszą. W dodatku w uprawie niemal bezproblemowe, znaczy Alcatraz pokochał je od pierwszego sadzenia. Po kiepsko zakończonej przygodzie z wysiewem  nasion na pokojowym  parapecie, kupiłam moją pierwszą "sadzonkową" sasankę na jakimś przypadkowym kiermaszu. Jak dziś pamiętam, jednego zeta pięćdziesiąt groszy za nią zapłaciłam. Malutkie toto było, roślinka z jednym kwiatkiem w kolorze zdechławego fioleciku o średnim nasyceniu. Testowo posadzona w okolicach mojej pierwszej rabaty irysowej,  wrażenie zrobiła po dwóch latach od zasiedlenia stanowiska. Zakwitła pięknie wybarwionymi kwiatami o ciepłej, śliwkowej nucie. Wtedy uznałam że sasanki i Alcatraz będą ze sobą współpracowały i postanowiłam dosadzić większą ilość tych "milaćków". Szybko się okazało że nie muszę kupować sasanek o kwiatach w kolorze zbliżonym do śliweczki, na rabacie pojawiło się sporo koperkowatych liści i dotarło do mnie że nie ma już więcej potrzeby przeprowadzać eksperymentów z parapetowym wysiewem sasanek. Po prostu sasanki naturalnie zasiedlą Alcatraz.

Jak już zapewniłam sobie sasankę podstawową w masie, moje chciejstwo rozpełzło się na sasanki w  różnych barwach ( były to czasy kiedy odmianowe sasanki nie były tak powszechnie dostępne ). Kombinowałam żeby zdobyć choć jeden egzemplarz rośliny kwitnącej w innym niż śliwkowy kolorze, czując że pszczółki i Alcatraz wykonają plan osiedlenia różnobarwnych sasanek ( przeczucia okazały się prorocze ). Kolejna sasanka (  ta ze zdjątka obok ) nie miała co prawda zupełnie innej barwy ale kwitła kwiatami w kolorze najciemniejszego sasankowego fioletu. Pochodzenie miała babo - rynkowe i nie wydawała mi się jakoś strasznie cymesowata. No, do czasu kiedy nie porównałam jej z kwiatów z kwiatami poprzedniczki i jej dzieci. To jednak była insza inszość. Odkryłam wówczas że nie tylko kolorem kwiatów sasanki się między sobą różnią, różny mają też kształt płatków. Byłam jeszcze na tyle świeżym ogrodnikiem że używanie słowa "papagenka" w odniesieniu do sasanki w ogóle nic mi nie mówiło. Jednak im dalej w las tym więcej drzew, dokupując coraz to nowe sasanki zaczęłam je solidniej poznawać. Okazało się że to wcale nie jest tak zwykła roślina jak mi się zdawało.

Po pierwsze już sama sasanka pospolita Pulsatilla vulgaris nie jest znaczy taka vulgaris.  Po drugie  nie dlatego że teraz jest zamieniona w  Anemone vulgaris  ( zabić systematyków, bez litości ). Po trzecie wcale nie występuje pospolicie. Gatunek jest naszą rodzimą byliną, ponoć jej naturalne stanowiska zachowały się jeszcze tylko na Lubelszczyźnie. Sasanka to roślina obrzeża suchych lasów ( borów sosnowych ) i nie mniej suchych łąk. Moja pierwsza sasanka była zametkowana jako gatunek, sasanka pospolita, druga była mieszańcem ogrodowym, czymś co oznaczało się  "po acińsku" Pulsatilla x hybrida a dziś powinno na zdrowy rozum oznaczać jako Anemone x hybrida ( taaa, już widzę to zawilcowo - sasankowe zamieszanie    ). To mieszańce ogrodowe najczęściej zasiedlają nasze rabaty, gatunki uprawia niewiele osób - głównie zakręceni alpinaryjnie. Chyba najbardziej popularnym gatunkiem w uprawie oprócz sasanki pospolitej jest sasanka alpejska, obecnie nazywana Anemone alpina ( dawniej było Pulsatilla alpina albo Pulsatilla alba ). To występująca w naszych górach biało kwitnąca bylina, zakwita w tzw. normalno - ogrodowych warunkach wcześniej niż krewniaczki z nizin, w środowisku naturalnym kwitnie dopiero w maju ( w wyższych partiach gór nawet w czerwcu ). Od sasanki pospolitej i mieszańców ogrodowych różni się troszkę niższym wzrostem i upodobaniami glebowymi. Sasanka alpejska kocha próchniczą glebę, czyli do szczęścia kwaśnawo musi mieć w korzonkach.

Inne gatunki sasanek  wolą podłoże z większą zawartością wapna,  tak jak pospolita i ogrodowe krewniaczki. Sasanka łąkowa Anemone pratensis o zwisających, ciemnych i dzwonkowatych kwiatach, sasanka otwarta Anemone patens ( gatunek tak zmienny pod względem ilości, szerokości i barwy płatków kwiatów że powinien nosić nazwę matki "papagenek" ), sasanka wiosenna  Anemone vernalis ( ten gatunek wytwarza czasem białe kwiaty ) kwitną mniej więcej w tym samym czasie i bardzo  łatwo krzyżują się ze sobą. No to już wiecie skąd pochodzą ogrodowe sasanki. Dla porządku i spokojności sumienia, a także dlatego że alpinaryjnym też się coś od życia należy wspomnę jeszcze sasankę słowacką Anemone slavica i jej podgatunek o jaśniejszych kwiatach Anemone slavica ssp. wahlenbergii.  Obie sasanki słowackie z tych bardzo zagrożonych i rarytetnych,  ich nasiona  przechowują różne instytucje powołane do zapewnienia przetrwania gatunków. Te wszystkie wymienione tu gatunki to są sasanki występujące w naszym kraju i w ogóle w środkowej Europie, ale na naszym kawałku globu świat sasankowy się nie kończy. Na skalniakach trafiają się sasanki pochodzące z Kaukazu czy Albanii.

Sama posiadałam coś co się nazywało Anemone albana i co niestety nie zdzierżyło długo zalegającego śniegu. Szkoda bo ładne było, żółtawo - oliwkowe płatki miało. Niestety sasanka z tych wrażliwych, bardzo przepuszczalnej gleby potrzebuje w naszych warunkach klimatycznych. Ponoć podobna jazda jest z sasanką Anemone alpina ssp. apiifolia, sasanka Pulsatilla alpina ssp.alpina za to tak rzadka że mało co wiadomo, poza tym że w przeciwieństwie do innych alpejek kocha wapienne podłoże. Ale przejdźmy do tych mniej wymagających sasanek ogrodowych. Nie wiem dlaczego wszystkie sasanki rosnące w ogrodach jak leci zalicza się do sasanek pospolitych. No rozumiem że jakoś "po acinie"  trzeba je zaznaczyć ale coś mi się wierzyć nie chce że te wszystkie czerwone dzwonki, strzępiaste różyki to selekty Anemone vulgaris. Taka jakaś niedowierzająca się ostatnio zrobiłam. Strzępiasto płatkowe  sasanki zalicza się do grupy Anemone vulgaris ssp. grandis 'Papageno' ale coś mi się wydaje że nie wszystkie "papagenki" w moim ogrodzie są tego... ten....vulgaris. Myślę że całkiem sporo mam mieszańców. Badań cytogenetycznych nie zamierzam przeprowadzać i w ogóle konia z rzędem temu kto odważy się na oko rozpoznawać jakie to sasanki mu w ogrodzie porastają. Nie jest to proste nawet w tym wypadku jak kwiat ma jeno sześć płatków i "zwyczajną" fioletową barwę.  A już te  wszystkie 'Rubra' czy 'Alba' mogą być czymś innym niż to się wydaje.

Kiedy zorientowałam się że sasankowanie wyczynowe przerasta moje możliwości poznawsze spokojnie sobie odpuściłam. Po co się stresować systematyką, lepiej selekcjonować urodne siewki, kupować nowe, nieznane Alcatrazowi kombinacje barwne, cieszyć się wyglądem kwiatów. Teraz trochę o uprawie. Moje sasanki od czasu do czasu dopieszczam dolomitem i raz na ładnych parę lat traktuję szpadlem. Kiedy kępa zaczyna słabiej kwitnąć to znak że czas na szpadelek, książkowo to najlepiej robić to w sierpniu ale u mnie takie akcje mają największe szansę powodzenia kiedy przeprowadzam je zaraz po kwitnieniu ( rośliny traktowane szpadelkiem pozbawiane są nasienników ). Podział kęp nie jest wcale taki prosty jak się wydaje, w przypadku "papagenek" często zawodzi - roślina niespodziewanie zamiera ( w ogóle "papagenki" są słabsze od sasanek o niepostrzępionych płatkach, po zimie 2012 roku niektóre z moich "papagenek" się nie obudziły - a niby sasanka mrozoodporna ). Sadzonkowanie z szyjką korzeniową też nie jest łatwe, tylko raz mi się udała taka sztuka ( pończoszenie sasanki czyli ubieranie kwiatów w cienkie nylonowe skarpetki, żeby pszczoły się do nich nie dorwały i nasiona powielały cechy rośliny matecznej nie zdało egzaminu - sasanka "życzeniowa" dla Papi została pobrana po kwitnieniu i jakoś poszło ).

Sasanki kochają glebę lekką, na glinie i cięższych glebach korzonki im zagniwają i  źle i szybko sasankowanie się kończy. Przepuszczalna gleba to połowa sukcesu w uprawie sasanek. Druga połowa niezbędna dla spektakularnych wynikow uprawy to słoneczko. Sasanki znoszą półcień ale najpiękniej kwitną  w pełnym słońcu. Od biedy może być stanowisko  w okolicy drzew, które późno w kwietniu wytwarzają liście ale nie może to być tzw. bliska okolica ( letni cień rzucany przez liście to nie jest to co sasanki lubią najbardziej, a jak się trafi mokre lato to sasanka może na takim stanowisku źle się rozwijać, że się tak eufemistycznie wyrażę ). Dolomitowanie  przeprowadzane raz na jakiś czas bardzo takim zwykłym ogrodowym sasankom służy, jak pisałam traktuję moje "milaćki" dolomitem i rzeczywiście kępy szybciej robią się wielokwiatowe. Oczywiście bez przesady z tymi dobrutkami, kota można zagłaskać - ja na bardzo, bardzo  dużą kępę tak z  dwie łyżki dolomitu najwyżej wymieszanego z kompostem. Sasanki nie potrzebują właściwie niczego więcej, bez sensu jest dokarmianie rośliny która nie potrzebuje papu. Piszę to tak dla początkujących ogrodników, którzy sądzą że jak solidnie nawiozą to dopiero wtedy jest kwieciszcze jak marzenie. Sasankom solidnym nawożeniem, szczególnie chemicznym, to można zrobić krzywdę. Gnojowica krowia też zrobi gugu, jak już dawać to minimalnie wysuszonego nawozu ( podkreślam to minimalnie ) razem z kompostem i to naprawdę bardzo, bardzo rzadko.

W Alcatrazie sasankom nie obcina się pędów po przekwitnięciu kwiatów,  nasiona sasanek "ubrane" w długie włoski są tak urodne że sasanki cieszą moje oczy jeszcze w maju. Poza tym dzięki takiej polityce w ogrodzie pojawiają się co roku siewki, niektóre z nich mają naprawdę piękne kwiaty ( kwitną zazwyczaj w drugim sezonie po ich przyuważeniu, a ponieważ ja ślepawa jestem i widze tylko dość duże rośliny to mi tak wychodzi że w ogrodzie to jest właściwie ich trzeci sezon ). Sasanki powoli wypełzają z Alcatrazu na podwórko, w zeszłym roku przywlokłam na podwórkowe ziemie pierwsze kępy z podziału. Zaczęłam od wsadzenia takiej "zwyczajnej" sasanki  w okolicy przyszłej żwirowej, zobaczę czy obudzi się wiosną. Jak się uda to zacznę przenosić siewki zauważone w zeszłym roku. Sasanki będą miały do towarzystwa esdebięta, posadzone przed nimi ( kwitnące  iryski SDB na tle puchatych nasienników sasanek + czosnek karatawski - taką mam obecnie koncepcję nasadzeniową ). Zobaczymy jak mi te nasadzenia wyjdą, czasem koncepcja niby przemyślana a real zaskakuje, bo diabeł tkwi w szczegółach. Pożywiom, uwidim. Do sasankowania jeszcze cały miesiąc został, jakoś doczekam.

A teraz dowód na to że posiadałam sasankę albańską .Miałam wizję mnóstwa malutkich dzwonków w odcieniach kremowo - oliwkowych, a skończyło się na jednym kwiatku. Jako uprawiacz rarytetnych roślin alpinaryjnych totalnie się nie sprawdziłam, chyba już zostanę przy moich sasankowych zwykłościach.

Marzec - nareszcie!

Rano w poniedziałek otwieram ślepię i co ja widzę - pełna groza, zima nam powróciła! Szczęśliwie nie w mroźnej i paskudnej wersji, tylko taka lżejsza przyprószona śnieżkiem. Żadnych kretyńskich zasp, trawa spod śniegu widoczna ale gałązki drzew i krzewów po zimowemu urocze. Czym prędzej wylazłam na dwór w celu zapoznania się z tempertaurą ( nasz termometr coś ostatnio się nie spisuje, chyba czas na nowy zakup ) i odetchnęłam z ulgą. Pluchowato, w okolicach zera, żadnych ekscesów.  Tak, tak naprawdę głęboki oddech, wielka, wielka ulga  - to nie powrót zimy tylko coda, ostatni akord i początek napisu  "The End". Można nacieszyć oczy śnieżnym widokiem bez obawy że zima zalegnie nam do połowy kwietnia ( jak to miało miejsce parę lat temu ). Luty znaczy pożegnaliśmy w wielkim stylu, ślicznie ośnieżone drzewa, krzaki róż i nie tylko róż, zaschniołki bylin, zaczynającą kotkowanie wierzbę - wszystko wiosennie nastrojone, zielonawe i napęczniałe a pięknie przez odchodzącą zimę przystrojone. A teraz śnieżek stopnieje, ziemia się napije i  wiosenne byliny i cebulaczki dostaną potrzebnej im wilgoci. Wszystko po książkowemu, łagodne przebudzenie wiosny.

Budzę się we wtorek i "Co ja paczę?" - ja "paczę" że śnieg dalej wali z nieba, z topnieniem jest tak że mam burą breję na podwórku a niebo jest szare jak życie chłopo - robotnika za PRL - u. Lecę do kompa, włączam internety, sprawdzam prognozy wróżów od pogody a tam stoi jak byk  - owszem będzie coraz piękniej i cudniej,  z tym że przez najbliższe dni to jednak do doopy. Taaa, pierwszego marca taki numer! No właśnie, dziś już marzec, kalendarzowo i astronomicznie niby jeszcze zima, dla ogrodujących już jednak przedwiośnie - dziwna pora roku. Rozpoczynanie wegetacji, wiosna tworząca się w zwolnionym tempie, preludium  wybuchu zieleni. Przedwiosenność  już wisi w powietrzu, niesie się zapach wilgotnej ziemi spod tego śniegu,  zaraz,  jak tylko wylezie słoneczko da się wyczuć delikatną woń przebiśniegowych dzwonków, świeży zapaszek małych cyklamenowych kwiatków. Potem dojdzie do tej wonnej symfonii cierpki zapach rozwijających się pąków liści brzozy i niestety kocioszczynkowa kompozycja perfumiarska w okolicach bukszpanu ( sam bukszpan pachnie mało ciekawie, a do tego mój jest namiętnie   perfumowany przez przychodzące do nas kocurki  ). Nic jeszcze nie jest okazałe, wszystko podskórne i ukryte, zawalone ciężkim deszczo śniegiem,  a jednak dające się wyczuć, wyśledzić i jednoznacznie opisać - przedwiośnie się zaczęło!
Czuję się jak Muminek, który wyczuł wiosnę zanim zdążyła się ona objawić ( niekumatym polecam cykl książkowy o Muminkach, nie wiadomo dlaczego traktowany jako literatura przeznaczona dla pędraków ).

Koty zdenerwowane tym dziwnym, śnieżnym rozpoczęciem przedwiośnia napadają na kaloryfer kuchenny ( ten najlepszy do śledzenia podwórkowego życia ) i siebie. Ja udaję że robię ważne rzeczy, znaczy coś tam klecę półprawniczego, usiłuję sprzątać ( ciężko mi idzie ) i bezczelnie zastanawiam się pod jakim pretekstem tu by się uwalić i zacząć rozkoszować lekturką albo filmidłami. Grzeszne myśli zakupowe mi się od czasu do czasu w synapsach tworzą, staram się walczyć ale tradycyjnie przeżynam sama z sobą. Powinnam się skoncentrować na czymś bardziej potrzebnym ogrodowi niż  takie Glaucidium palmatum czy Anemone pseudo - altaica var. rosea. Co jednak robić kiedy to delikatnie, niezbyt długo kwitnące rośliny skradły mi spokój a długo kwitnące hortensje bukietowe nijak mnie nie ruszają (  macrophylle nie chcą z Alcatrazem współpracować ). Podglądam znajome blogi, Gardenia się znajomkom odbija. Jak sobie obejrzałam parę zdjątek z Gajowego blogiego  Ogród i ja to trochę się dziwię że tylko na odbijaniu się skończyło, mogło dojść do womitów. Mamelon i ja w zeszłym roku zaliczyłyśmy podobną wystawę i już wtedy coś czułam przez skórę że to jest absolutnie nie moja bajka. Mamelon wyglądała jakby cytat jej zawisł na ustach - " to jest tak: nuda... Nic się nie dzieje, proszę pana. Nic". Może dobrze że nie uczestniczyłyśmy w części artystycznej bo by było - "Dialogi niedobre... Bardzo niedobre dialogi są", he, he. Stare raszple z nas, ciężko wykrzesać paniom starszym entuzjazm na różne takie projekta. Cudowny tautologiczny zwrocik "doświadczenie znane z autopsji" doskonale obrazuje przyczynę naszego uodpornienia na  prezentacje, marketingi i tym podobne wystawowe nieodłączności.

Wystawy nas nudzą ale lubimy szkółkingi i kiermasze. To nie jest tak że tylko rarytety człowieka kuszą, że koniecznie musi być Okaz rzadkospotykanensis żeby człowiek uznał zakupy roślinne za udane. Czasem wystarczy tzw. babowy pierwiosnek czy dziadkowy bodziszek, kupiony gdzieś na targowisku żeby człowiek czuł ten dreszczyk podniecenia, radochę że oto udało mu się zdobyć coś w sam raz dla ogrodu. Na wystawach kiermaszowanie jest takie bardziej hurtowniane, cebule, tzw. hity bylinowe, duże szkółki, którym wypada pokazać ofertę. To co mnie akurat kręci prawie nie występuje, kolekcjonerskie irysowe sprawy w ogóle odpadają w przedbiegach, rarytetki inne niż irysowe to ja też inaczej pozyskuje, babkowo- dziadkowych roślin praktycznie nie ma. A na kiermaszu czy podczas szkółkingu zawsze coś się  wynajdzie, ustrzeli i dorwie. Polowanie na rośliny a chadzanie na wystawy  ma się do siebie tak jak  seks "na dziko" do czytania ogłoszeń zamieszczanych w Monitorze Rządowym o zamykaniu spółek kapitałowych . No spółki się zamykają ale dla mnie nie dzieje się nic. "Nic się nie dzieje, proszę pana. Nic".
Dzisiejsze fotki przedstawiają mały, marcowo ośnieżony fragment podwórka.