Musei Vaticani - co z tym zrobić? - część czwarta

Dziś nie  będzie za dokładnie o  tym  w  której  części  muzeów  co  się  znajduje, dziś  będą takie  tam "drobnice", które  Mamelon i   mła sobie oglądały  snując  się po muzealnych   wnętrzach jeszcze przed oficjalnymi  godzinami ich otwarcia.  Różne  takie "dary  dla  papieży",  zbiory  przedmiotów  wykorzystywanych  w  liturgii z okolic  bibliotecznych, arrasy  z  Galerii  Arrasów czy mozaiki i układane  we  wzory  kamienne podłogi bodajże  z  Galerii  Kandelabrów (  z  dedykacją  dla  Agatka ).  No  różności znaczy, misz -   masz  epok i  stylów, cóś  dla  każdego. Niby  nie  sztuka  przez  duże  S. Są  jednak  rzeczy na najwyższym  poziomie rzemiosła  artystycznego, jak  najbardziej  przyjemne  dla oka. Zaczynam  od  czegoś  co  nie jest specjalnie zapierające  dech ale  jednak kole  tego  kościółka  z  metali  (  fotka obok ) co  i  raz  któś  przystaje. Głównie po  to żeby oszacować  wartość  kruszcu (  takie czynione szacunki słychać w  wielu  językach, po   polsku to  jest "Jeny, myślisz że  to  złoto?!" ). Ten model architektoniczny wykonany z cennych kruszców przedstawia Basilica Pontificia di Sant'Antonio di Padova czyli Bazylikę św. Antoniego w Padwie. Św. Antoni zwany Padewskim po mojemu jest Lizboński a w ramach świętego patronatu dogląda Drochiczyna ( no, jeszcze wizyta w Forli i Tuluzie i okaże się że mła się włóczy śladami św. Antoniego ).

W   Bibliotece   Watykańskiej i okolicach mnóstwo   miłych  dla oka  rzeczy, w  trzecim  poście poświęconym  muzeom  mieliście troszki  fotek  szkiełek  rzymskich i freski, teraz mła  zamieszcza  fotki inszych artefaktów.  Barokowe figurki świętych  wyrzeźbione   z kości  słoniowej, taki   wyraz luksusowej pobożności wyższych  klas  społecznych. Gotyckie miniołtarzyki z figurami z tego samego  tworzywa i cud  urody płycinę, chyba pochodzącą z Bizancjum ( to ta  fotka obok ). Na fotkach poniżej macie zapodane urodne przedmioty wykonane w głębokim średniowieczu. Emalia z Limoges to żadna święta, tak nazywa  się  jedną z technik emalierskich. Polega ona  na  tym  że odpowiedniej  gęstości  szklaną pastą pokrywa  się  wyżłobiony mosiądz ( albo  droższe tworzywo, niektóre  relikwiarze to  złotko i  srebełko - najważniejsze  żeby  temperatura  topienia  pasty była  niższa  niż  temperatura topienia metalu ). To  wyżłobienie podkładu  różni  ją od  emalii  komórkowej tzw. cloisonné, w której pastę nakłada sie na ograniczone nałożonymi przegródkami tło ( tak jakby po wierzchu ). Dla tzw. lepszego efektu w technice emalii z Limoges wykorzystuje  się też  walory  niepowleczonego  szkłem  metalu, często zestawiano powierzchnie emaliowane z partiami pozostawionymi "na  goło". Takie  cóś  nosi nazwę rezerważu, przy czym istnieją dwie metody stosowania tego  sposobu: stosowano bądź dużo mosiężnego, złoconego tła, a postaci ludzkie emaliowano, albo  na odwyrtkę i  szczegóły ornamentacyjne na emaliowanym tle pozostawiano w metalu. Technika  emalii kładzionej  w  taki  sposób  nosi  nazwę  emalii żłobkowej vel champlevé.Najlepsze jej okazy pochodzą z XII - XIII wieku. Oczywiście  nie tylko  w  Limoges  wypalano  emalię, duże ośrodki emalierstwa  znajdowały  się nad Renem i Mozą.

Na   fotce powyżej macie  słynną złotą  różę papieską. Złote róże przekazywane są do  dziś kościołom, sanktuariom, władcom lub innym osobistościom jako wyraz szacunku i uznania. Zwyczaj ten jest  stareńki, bowiem sięga aż X wieku. Zaczęło  się od  tego że papieże poświęcali żywą różę w kościele pod  wezwaniem Świętego Krzyża Jerozolimskiego na wzgórzu laterańskim w Rzymie w niedzielę Laetare, jako jeden z symboli Jezusa Chrystusa. Pierwszą  różę  wykonaną w metalu papież Leon IX w 1049 roku , fundując klasztor Świętego Krzyża w Eguisheim, podarował jego kanoniczkom. Kfiotek  ze złota o wadze 2 uncji rzymskich nie  wiadomo  gdzie  był  wykonany, albowiem papież zlecił  albo  przesłanie gotowego   kfiotka albo ilości  złota potrzebnego  na jego  wykonanie. Wręczenie pierwszej złotej róży wiąże się z I wyprawą krzyżową w roku1096. Pierwszą osobą, o której wiadomo, że ją otrzymała jest Fulko IV hrabia Andegawenii. U nas złotych  róż  całkiem sporo, na  Jasnej  Górze mają  cztery.  Mamy też w  kraju taką  złotą różę jakiej nie ma nikt inny  - w Muzeum  Auschwitz -  Birkenau jest podarowana przez Benedykta XVI  papieska róża o  czarnych płatkach.

A to  są  wspominki  z  Galerii  Arrasów, Muzea  Watykańskie  bogate w tkaniny  z  Flandrii. Mła  się przyzna  że to  nie  słynne  "Rafaele" z Pinakoteki a właśnie arazzi z tejże  Galerii Arrasów zrobiły na mła największe  wrażenie (  zresztą  w Galerii  arrasów  też wiszą  takie wytkane na podstawie kartonów   atorstwa uczniów Rafaela z Urbino ) .  Może  dlatego że  mła  mogła  je  obserwować z bardzo  bliska, co  nie pozostało  bez  wpływu na ocenę kunsztu  tkaczy. Z  bliska  bowiem  widać  dopiero  maestrię z jaką  te  tkaniny  zostały   wykonane. Zważywszy na  ich  rozmiary to, mła której  proces tkania nie jest obcy trwa  w  zadziwieniu jakim  cudem  osiągnięto  taką  spójność obrazu ( każdy  tka inaczej, jakby  kto  nie  wiedział  to  czasem po  splocie można  rozpoznać  tkacza, oczywiście  specjaliści  rozpoznajo, nie mła i  insi laicy ) a te  arrasy są tak  jednorodne, jakby tylko  spod pary  dłoni wyszły (  co nie jest  prawdą ). Większość arrasów pochodzi z XVI wieku ( tzw. seria Nowej Szkoły, zamówiona przez papieża Leona X i utkana przez Pietera van Aelsta ), przedstawiają życie Jezusa, insza seria to epizody z życia Maffeo Barberiniego czyli papieża Urbana VIII ( te z życiorysem papieża pochodzą z końca XVII wieku ). Arrasy zostały zawieszone w Galerii za czasów papieża Grzegorza XVI, konkretnie to w 1838 roku.

Teraz  cóś  dla  Agatka -  fragment posadzki w jednej  z  galerii górnych, szczerze pisząc  to  nie pamiętam  już która  to  galeria była  ( natłok  wrażeń, wicie  rozumicie ). Lilia  królów  Francji ( irys  w  rzeczywistości )  nic mła nie mówi, zatem  ciesz  się  Agatku  obrazem nie  zlokalizowanej układanki  z marmuru. Na fotce poniżej  fotki podłogowej  jest jedna  z najbardziej  znanych  starożytnych mozaik, perełeczka  umieszczona na  ścianie  chyba  Galerii  Kandelabrów ( sorry, wspomniany  natłok  wrażeń ). Ta martwa natura z rybami, oskubanym ptokiem, owocami morza, szparagami i daktylami to mozaika rzymska, wykonana w II stuleciu naszej ery, pochodząca z willi Tor Marancia, znajdującej się niedaleko katakumb Flavii Domitylli.

Jedną  z  trzech  galerii  górnych (  dłuuugi  korytarz  którym  dochodzi  się  do  Kaplicy  Sykstyńskiej i  Stanz  Rafaela został  podzielony na  trzy  galerie, tzw. galerie  górne: Galerię  kandelabrów,  Galerię Arrasów i  Galerię Map - mła powinna o  tym  wspomnieć  kiedy pisała  o  tym  co  włazi w skład Muzeów  watykańskich ale ją  wzięło  i  przerosło ). Galleria dei Candelabri czyli Galeria  Kandelabrów zbudowana była pierwotnie jako otwarta loggia w 1761 roku przez papieża Piusa VII. Została zabudowana pod koniec XVIII wieku. Sklepienie pomalowano w latach 1883 - 87. Nazwa galerii pochodzi od marmurowego kandelabra z drugiego wieku, który wraz z filarami i łukami podzielił galerię na mniejsze części. Możemy tu znaleźć m.in. rzymskie kopie hellenistycznych posągów datowane od I do III wieku p.n.e. ( najsłynniejszy jest posąg Afrodyty, mła jak niemal zawsze jakoś nie zachwyciła się słynnością ). Oczywiście  mła  się  wgapiała  nie tam  gdzie  trza, kształty naczyń  podziwiała a nie  słynne posągi. Mła  z pokorą  przyjmie  wypominki że oto ona  tutaj  zamieszcza fotki jak  z  katalogów firmy  pogrzebowej  oferującej kremację wraz  z naczynkiem na popioły po  drogich  zmarłych ( nie wiem jakim  cudem  te naczynka są niewiele tańsze od wielkich w  stosunku  do nich  trumien, zapewne  tajemnica handlowa ). Tylko  wiecie, prędzej fotki  rzeźb  z  owej  galerii  zoczycie  w necie, niż  foty   tych garów, waz czy innych  mis.

No,  żeby  nie  było  że rzeźbków  nie ma to mła  wzięła i  zamieściła. Jest nawet   fotka  wielocycatej  Kybele a właściwie  kopii  posągu  Artemidy  z  Efezu ( ostatnia  fota ).  Dla mła jest pewną  zagadką dlaczego  akurat dziewicza bogini łowów i księżyca przejęła  atrybuty macierzyństwa, którymi tak obficie dysponowała  Kybele. Taa... takie zdziwności synkretyzmu religijnego naukowcy tłumaczą różnorodnie. A to że to wcale nie cyce matki karmicielki tylko ptasie jaja, a to jądra byków składanych w ofierze albo ( moja ulubiona teoria ) to taki naszyjnik z bursztynu, będący symbolem płodności u starożytnych boginii z Bliskiego Wschodu się wywodzących , albo że to kalebasy czyli tykwy. A te odniesienia starożytne do wielopierśnej Artemidy z Efezu to chyba tak tylko dla efektu. Co ciekawe rzymianie Kybele przedstawiali zupełnie inaczej, jako kobietę bliższą wzorowi matrony ale bez tych matczynych atrybutów. Czcili ją solidnie bo uważali się wszak za potomków Trojan a Kybele cieszyła się dużym poważaniem w Troadzie. Dla Rzymian też była Magna Mater, divinitas salutaris, o czym już kiedyś pisałam we wpisach o starożytnym Rzymie ( chyba ). Sorry że w tym wpisie nie ma do kompletu fotek z Galerii Map ale tam ich po prostu nie robiłam( zajęłyśmy się z Mamelonem śledzeniem weneckich posiadłości i jakoś się po aparat nie sięgnęło ). Dokumentacja galerii górnych znaczy nie kompletna ale mam nadzieję że cześć fotek bibliotecznych Wam to wynagrodziła.

Ciepełko lube i wiosenności

Mamelon  zamknięta  w kwarantannie wyżywa  się twórczo w  dekoracjonizmie  domowym, no  bo cóś  robić  trza po obcięciu czego  się  da  w ogródku (  Mamelon musi uważać  bo  czasem się  w  niej  budzi  Kuba  Sekatorowicz, bliski krewny Kuby Rozpruwacza ).  Wzięła  była  i  wykonała stroik prawie  świąteczny z poprzycinanej  laurowiśni, wstążeczek, kanwy, styropianowych jaj  pociągniętych jasno oliwkową  farbą  i  zdobycznej skrzyneczki ( wysorty, wysorty )  za  dwa  złote polskie. Mła jej  pozazdrościła  i  zaraz  wykonała  jajo  z  wiatraczkami!  I bratki  ustawiła  na  oknie.  No i fiołki i  śnieżniki  z  cebulicami zawazonowała. Jeszcze  trochę  a zające  w kaloszkach wyciągnie. A w ogrodzie Mamelon poprzycinała  swoje bukszpany i  cisy i zamierza  walczyć  z  gwiazdnicą ( przy   pomocy  Sławencjusza, który jest  czyścicielem  gleby prawie że doskonałym ). Mła  zamierza walczyć z siewkami jesionka, który  to  jesionek  wywołuje  w  niej  dreszcz odrazy (  chyba  tylko  grab sieje  się równie obficie ). Oprócz walki z wrażymi siewkami mła zamierza się zabrać za dokarmianie roślin. Posiada trzy kilo długo działającego nawozu ( zakupiła taki ogólny, do wszystkiego zielonego ) i nabyła też nawóz do róż. Mła bardzo rzadko nawozi mineralnie  ( niestety ogrodnicy nadal używają tych nawozów zbyt często, znaczy sypią bez opamiętania  ) ale od czasu do czasu wspomoże zielone i w ten sposób.

W  Alcatrazie  powoli ale  nieuchronnie  kończy  się  sezon krokusowy. W tym roku trwał  wyjątkowo  długo z powodu  zimy, której  nie  było. Zapowiadał  się  tak  sobie  ale w miarę jak  się  rozkręcał kwitnienie  robiło  się  coraz  lepsze.  Mła postanowiła  sadzić  masowo Crous tommasinianus w odmianach, jej  zdaniem to najwdzięczniejsze i najtrwalsze z  wszystkich   krokusów ( słowo najwdzięczniejsze oddaje  nie  tyle ich  urodę co raczej okazywaną wdzięczność  za kawałek  gleby na  której mogą  egzystować ). Z odmian Crocus  vernus mła  na pewno wzbogaci  Alcatraz  jesienną porą o  kolejne  bulwki odmiany  'Vanguard'. To świetna odmiana, mła  sama  się  sobie  nie może  nadziwić  jak  kiedyś  mogła ją uważać za  wymoczkowatą i "bez  wyglądu". Na oczy jej  się  rzuciło  czy cóś? 'Vanguard'  rośnie  w  Alcatrazie  bardzo  dobrze, nie  zanika a wręcz kępy robią  się  większe. No i  ten  kolor! Razem  z  biało kwitnącymi  ciemiernikami  ten  subtelny, lilakowy  kolor tworzy  świetny  zestaw. Mła  zastanawia  się  czy  aby  nie udałoby   się jej nabyć tak jakoś   hurtowo  większej ilości  bulwek, nie  dziesięć  w kapersie tylko tak  ze  sto  co najmniej. Mła  chciałaby  żeby  ta odmiana  rozpełzła  się  po  całym  Alcatrazie, tak żeby  marcowy  ogród był  "zanurzony" w  tym delikatnym kolorze odmiany 'Vanguard'.

Coś  się kończy  i  coś  zaczyna -  wraz  z odchodzeniem  krokusów pojawiają się cebulice, śnieżniki i puszkinie.  Na  razie  jeszcze  tak  nieśmiało  ale  już  wyłażą i otwierają kwiaty. Kwitnie  też przylaszczkarnia, co prawda  nie jest  to jeszcze  oszałamiające  bogactwo kęp ale powolutku, powolutku  przylaszczkowe  kępy przyrastają.  W  tym  roku  zamierzam dokarmić  je  końskim  nawozem, pamiętam że  Miłka w  swoim  ogrodzie  dopieszczała  przylaszczki  w  ten  sposób i  wyraźnie  im  to służyło. Mamelon  twierdzi że chcę z  piciumów  zrobić  olbrzymy bo nikną one  w  dość  dużym  Alcatrazie. Fuckt, nikną! Mła musi  mieć po prostu  więcej  przylaszczek, największe  kępy   nadal  dzielić, pozwalać  na  samosiew a  zakupione nówki ( niekoniecznie  odmianowe ) dosadzać.

No i  trza  jej  sadzić  ciemierniki! Na maksa, znaczy  w olbrzymiej  ilości.  Wiosną ma  upojne kwitnienie, latem  eleganckie  kępy  błyszczących  liści. Mła  ma  straszny  apetyt  ciemiernikowy!

P.S. Dziś bardzo długo musiałam przekonywać Mrutka że trzmiel nie jest dobrym towarzyszem zabaw dla kota. Na szczęście owad mimo ataków Mrutiego uszedł z życiem ( ledwo ) nie uszkadzając kotego. Mrutek rzecz jasna był rozczarowany postawą trzmiela a postawą  mła był wręcz oburzony. Dziewczynki wgapiały się w niego z politowaniem.

Kwarantannowo

Oj,oj, plecki  bolo ale trawska  wycięte.  Przykrócone  też  szałwie  i lawendy. Mła   w spokoju,  bo nikt jej  wreszcie na  łbie  nie  wisi,  może  zająć  się ogrodem.  We  własnym ogrodzie  mła  nie jest  częścią żadnego  łańcucha więc  nikt  jej  nie podskakuje.  Współczuwać  tym   co są  nieszczęśliwi,  bo nie mogą  skorzystać z niespodziewanych dni  wolnych ale oni  jeszcze  nie  wiedzą że być  może  są  szczęśliwcami bo  w ramach  wspierania  przedsiębiorczości zaczynają  padać z różnych  ekonomicznych  ust takie  cudowne  propozyszyn  jak obniżenie  ( czasowe rzecz jasna ) pensji pracowniczych zalegającym na  kwarantannie o  ile  miałaby  się ona  przedłużyć (  o  czym  już  zaczynajo  ćwierkać ). Mła  sobie   ogląda jak  w  kinie naszą narodową  kwarantannę ( premier wzniósł  się prawie na  szczyt jeśli   chodzi  o  nazewnictwo, na szczycie jest kwarantanna wyklęta ) i  podziwia.

Co  prawda jak na razie to  zwykła  grypa  daje  nam  się  bardziej  we  znaki, a  w  mieście  Odzi w celu  wykonania  testu dobrze jest  wypaść  z  okna ( sprawa  tej biednej  małej  dziewczynki, która nie  wiadomo  jak  się  zaraziła koronką i  była  bezobjawowa  powinna  dać   sporo  do  myślenia  ludziom ale  jakoś  nie  daje ) więc  do  podziwiania zostaje  rzeczywistość  mendialna (  a  mendia  grzejo  temat  na  całego, póki  naród  sie  nie  znudzi ). Ten z  Albionu z mopem na  głowie jest samo  zło a  reszta jest cacy, testy są ale ich  nie ma i  w kupie  siła ( z czym jako używająca nawozów  naturalnych  się  zgadzam ). Mła  sobie  czyta na portalach i  nie  tylko,  to  co  nie   jest wytłuszczoną literką  zaznaczone i  przymiotnikiem  pilne  okraszone, znaczy przemyślenia  różnych  takich  co  się na  temacie  znają i  coraz  większe  w  niej  zadziwienie. Mła  doszła  do  wniosku że  rzeczywiście może  być   nawet  tak że  świat  się nam  naprawdę  zmieni, za jakieś  dwa -  trzy lata w wyniku  epidemii koronawirusa zmniejszy  się stopień  dostępności   netu. Cóś  się  kroi  w  dłuższej  perspektywie, mła  się boi żeby nie   był  to kaganiec.

A w ogrodzie jest naprawdę  wiosennie, koty i ciemierniki szalejo! Układ jest taki -Pasiak  jest  zakochany w  Mrutku, w  Pasiaku  zakochany jest Sztaflik a Mrutek przeżywa  fascynację  Okularią. Szpagetka po  staremu kocha  Szpagetkę i  mamę ( w  tej  kolejności ), madka  kocha  je  wszystkie ( nawet cóś w  niej  zaczyna  kiełkować do Pasiaka, któren  co  prawda spruwa na jej  widok ale o żarcie  miauczy ). Epuzer przyszedł i  wyraźnie  dał  do  zrozumienia że on, Ocelot 2 i Nowy Rudy są  związkiem i  że  nie jest  to  zwiazek zawodowy. No koci  marzec książkowy! A większość  towarzystwa po sterylce! Na  dwóch fotkach na  górze Mrucio i  Okularia, ona ledwie  widoczna bo jak  tylko  zobaczyła  obiektyw  to myknęła.

Mła  wreszcie  się  doczekała kwitnienia krokusów odmiany 'Pickwick', bardzo  je  lubię  choć  nie jest o  odmiana  która  rośnie   w  Alcatrazie  dobrze. Lubi zanikać na  swoich  stanowiskach. Znacznie lepiej radzi  sobie inna  fioletowo  paskowana odmiana - 'King of the Striped'. Dlaczego  akurat 'Pickwick', odmiana wyuprawiana przez znanego holenderskiego szkółkarza W.J.Elderinga, dawno, dawno temu jest u mła taka kapryśna? Inna jego  odmiana, 'Jeanne D'Arc' rośnie  bezproblemowo.  Mła  się  zapytowywała innych  ogrodujących i  większość z  nich  nie miała z odmianą 'Pickwick'  brzydkich  niespodziewanek. Inna  sprawa że u  sporej cześci  znajomków  to  co  brali  za odmianę 'Pickwick' okazywało  się odmianą 'King of the Striped', tak  zwany  czar hurtowni miał  miejsce w  wielu  wypadkach. Cobyście  wiedzieli jaka odmiana jest jaką  to  zdjęcie obok przedstawia Crocus  vernus ' Pickwick' a te zdjatka  powyżej  to fotki  Crocus vernus 'King of the Striped'. Jak  widzicie kształt kwiatów i  płatków jest inny.  'King of the Striped' nie ma tych  uroczych, żaróweczkowatych  wybrzuszeń jakie ma 'Pickwick'. Płatki 'King of the Striped' są węższe, łyżeczkowato  zawinięte na  brzegach i  trzy  z  nich mają na wewnętrznej  stronie o  wiele  więcej fioletu niż odmiana Elderinga.  Że też  zawsze u mła  dobrze rośnie  nie  to co mła  by  sobie życzyła  żeby  rosło! A w ogóle  to mła ma  wrażenie że kiedyś to było w Alcatrazie odwrotnie, to 'King of the Striped' grymasił a 'Pickwick' rósł aż miło. No  ale może mła ma  sklerozę. Zresztą przeszłość  krokusowa  różna  była, kiedyś mła ukochaną  dziś odmianę   'Vanguard' uważała  za  wymoczkowatą!

No  ale  nie ma  co  narzekać, wszak  ciemierniki się rozrastają  i  sieją. Mła odnosi  sukcesy na Ciemiernikowszczyźnie i powinna się  czuć  usatysfakcjonowana. Poniżej fotki kwiatów kolejnych samosiejek.