Pokręcony sezon - irysy SDB w 2016 roku

Powinno być że powolutku sezon SDB nam się kończy ale to nieprawda. Sezon u mnie się właściwie skończył zanim na dobre się zaczął. Po prawdzie to nie powinnam narzekać bo niezbyt obfitego kwitnienia mogłam się spodziewać. Zeszłoroczne prace "inżynieryjne" przeprowadzane w bezpośrednim sąsiedztwie "Pumilotonu"  w końcówce października i sprzątanie po nich, wysadzanie  kłączy na chybcika, żeby zdążyć zanim człowieka  przymrozki pozbawią możliwości grzebania w ziemi,  nie wróżyły kwitnących łanów. Jednak  zaskoczyło mnie to że dziwnie kwitły i nadal kwitną  też irysy, które nie miały wstrząsających przeżyć. Przypuszczam że to wina aury, raczej nie zeszłorocznych letnich upałów i suszy ale w sumie dość mokrej zimy i długo nie mogącej dojść do siebie, zimnej wiosny.

Nie żeby nic nie kwitło, skłamałabym gdybym napisała że żadna z odmian masowo nie pokazała kwiatów ale wszystko to jakieś takie niezsynchronizowane, kwitnące nie w terminie. Dodatkowo  wiele pokazujących się kwiatów irysowych jest po prostu "niedorobionych", znaczy pouszkadzanych w fazie budowania "kłosa" ( chyba te  cholerne kwietniowe, bardzo późne przymrozki ). Groza mnie ogarnęła jak zobaczyłam trzy kwiaty "wyczekane" na hamerykańskich irysach,  mających rozpczynać kwitnienie  dość wcześnie. Nastawiałam się na niesamowite widoki i fakt było mocno niesamowicie, tylko że  nie koniecznie tak jak oczekiwałam. Te paskudne fale wiosennych przymrozków uszkadzających kwiaty to jest właśnie problem z uprawą irysów SDB w naszym klimacie. Przynajmniej w centralnej Polsce ( z południa dochodzą  wieści że sezon całkiem całkiem,  Robert nawet twierdzi że dawno tak dobrego sezonu SDB nie miał ). No nic zobaczymy jak to się dalej potoczy, w końcu  prawie połowa SDB nadal przygotowuje się do kwitnienia. No więc  sezon niby trwa, ale nowych esdebiaczków na kwitnienie których wyczekiwałam już nie będzie. Czyli skończyło się mimo tego że na rabatach nadal kwitną irysowe maluchy. Pokręcone to wszystko!

'Duma Jazwinu' - irys SDB w " fioletach" zaimportowany z leśniczówki

Bardzo miły dla oka fioletowo - niebieski irys, z widocznym ( po dokładniejszym wlepieniu ślepi ) ciemniejszym znamieniem w okolicach niebieskiej bródki.  Kopułka trzyma kształt ( Robert ma idée fixe na punkcie klasycznie zamkniętych kopułek ), szerokie dolne płatki trzymają poziom, na dzień dobry sadzonka wyprodukowała dwa pędy kwiatowe. Czego chcieć  więcej? Co prawda niebieskość umieszczona przez Roberta w polskim opisie odnosi się głównie do bródki,  ten irys to właściwie  świetny self ( plama przy bródce  różni się tylko walorem czyli natężeniem koloru, inaczej ilością światła w kolorze ) w pięknym odcieniu fioletu ( na mojej rabacie oglądany przez Ciotkę  Elkę ,  Małgoś - Sąsiadkę zusammen z Panią Gienią w świetle zachodzącego słoneczka zrobił furorę ). Jak na razie mój trzeci nowoczesny fioletowy SDB ( dwa pozostałe to 'Wish Upon A Star' i 'Bourgeois' ), reszta moich "ciemnych  fioletów" w tej kategorii irysów bródkowych to starsze odmiany, o klasycznie ułożonych płatkach dolnych ( znaczy zwisających  a nie ustawionych w poziomie do kopułki ). O fioletowych selfach mogę napisać jedno - zawsze się taki na rabacie przyda, he, he. Znaczy nie wykluczam kolejnych zakupów esdebiaków kwitnących w tym kolorze, tym bardziej że fiolet "niejedno ma imię" a ja lubię  oglądać subtelną  grę odcieni na irysowej rabacie. Teraz metryczka - 'Duma Jazwinu' ( pod taką nazwą został zarejestrowany w AIS,  nie ma naszego miękkiego Jaźwinu, nazwy leśniczówki, jest "angielska" jej wersja , łatwiejsza do przyswojenia dla zagranicznych zairysowanych ) - został  uzyskany z nieznanych rodziców. Tak, tak duma  leśniczówki ma nie tylko nieznanego tatusia, tym razem wcięło dane mamusi - czasem tak się zdarza jak nasion multum.  Odmiana została zarejestrowana przez Roberta Piątka w  2012 roku, do tzw. obrotu trafiła rok później. 'Duma Jazwinu' dorasta  do 33 cm, kwitnie  od początku sezonu, czasem do jego końca. Już teraz, po wyprodukowaniu dwóch pędów ze standardowej sadzonki  widzę że to będzie bardzo żywotny irys. Robert zapowiadał że ta odmiana bardzo dobrze się rozrasta i niezawodnie kwitnie. Stałe  miejsce na rabacie znaczy zapewnione!

'Jolie Môme' - irys SDB, mó jpierwszy "Tasquier"

Zacznę trochę nietypowo bo od metryczki - 'Jolie Môme' został zarejestrowany w 2012 roku przez znanego holenderskiego hodowcę irysów o niewysokim wzroście, znaczy hodowca nie jest karłowaty  tylko irysy ( tzw. median iris ), pana Loïc Tasquier. Do handlu wprowadzony w 2014 roku przez Kwekerij Joosten . Odmiana jest wynikiem krzyżowania ('Circus Clown' x 'Chemistry') X 'Burano'.  Kwitnie w środku sezonu SDB , dorasta do 25 cm wysokości ( jak na esdebiaka jest dość niski ). No i to by było w zasadzie na tyle. Jest to  pierwszy karłowaty irys tego hodowcy w Alcatrazie, ponieważ  duże wrażenie robi zawsze na mnie ten ciepły odcień wrzosu występujący w kwiatach kategorii SDB ( inne kategorie irysów mogą sobie obnosić te wrzosowe odcienie na płatkach kwiatów - jakoś mnie słabiej ruszają ) w tym roku pojawi się następny maluch od tego hodowcy - 'Smalltown Boy'. Żeby nie było jednak za słodko od tego lila - róż zacznę od tego czego temu już posiadanemu ślicznemu maluszkowi brakuje.

Gdyby ten karzełek miał choć trochę szersze płatki dolne! Łany bym z niego sobie zapuściła, bo kwiaty piękne ( dobra, kopułeczka się rozłazi nieco ale ja nie jestem taką "kopułkową purystką"  jak Robert ), o mocnej substancji, ładnie się starzejące. Dolne płatki ustawione  poziomo względem kopułki, falujące i do tego świetna  pomarańczowa bródka i gra kolorów koło niej. O takich smaczkach jak wykończenie brzegów płatków kolorkiem "ecru" i fragmentach "smoky lavender" ledwie napomknę. Piękny blend, któremu w mojej ocenie do doskonałości brakuje tylko odpowiedniej szerokości dolnych płatków ( Robert zapewne doczepiłby się do kopułki ). Pocieszam się że może to tylko  u mnie w tym sezonie, tak dziwnym, porobiło się coś z budową kwiatów i że 'Jolie Môme'  w przyszłym roku pokaże  kwiaty o bardziej  proporcjonalnej  budowie. I wtedy te łany, rozumie się!

'Leopard Print' - irys SDB "naturalny" do bólu

Jako  Matuzalem , staroć i w ogóle antyk ( cenny, he, he ) pamiętam nie tylko ostatnio panującą modę ale także zamierzchłe "sposoby noszenia". Otóż tak pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku nastała nam moda na kolory natury. Okazało się wtedy że natura w zasadzie to tak sama z siebie nie wytwarza innych kolorów tylko zdechłe beże, blade oliwkowe zielenie z najsłynniejszym odcieniem khaki na czele, przyduszone wspomnienia żółci i jakieś impresje ziemne ( grunt tu mam na myśli, no może z wyłączeniem czerwonych gleb laterytowych ). Modne  "kolory Ziemi" były kolorami ziemi. Bardzo pięknie i naturalnie, elegancko jak na safari urządzanym w dobrym towarzystwie.  Długo  to nie potrwało, lud nie zdzierżył i nastała pstrokacizna lat osiemdziesiątych.  Czasem jednak umiłowanie "naturalnego" kolorytu objawia się nam w całkiem niespodziewanych obiektach, takich na przykład jak irys SDB. Większość  hodowców, zwłaszcza amatorów, po wylezieniu na świat takiego kfiota, zawyłaby z wściekłości i kopnęła siewkę w kłącze, nadając kierunek pryzma kompostowa.  No ale nie  Thomas  Johnson. Zobaczył w tym irysie potencjał i to taki że postanowił uczynić go odmianą. Po pierwsze forma kwiatu - szerokie, sterczące poziomo płatki dolne, świetnie falujące, do tego klasyczna kopułka. Po drugie - na ciepłych odcieniach beżu i mocno roztartym kolorze fioletopodobnym ( te mocne niebieskości na zdjęciach w necie to przekłamania obiektywów ) pojawiają się nieregularne drobne przelewy, sprawiające wrażenie cętek. Do tego wszystkiego w okolicach bródki, tam  gdzie"normalne"  irysowe kwiaty posiadają tzw.  hafty ten ma dropiatość, bardziej przypominającą wzór plicata.

Takiego irysa ciężko zlekceważyć, wśród kolorowych łanów jest w stanie przyciągnąć oko swoją innością. Teraz  metryczka - odmianę zarejestrował Thomas  Johnson w roku 2006 i w tym samym roku trafiła ona do handlu za pośrednictwem szkółki Mid - America. 'Leopard Print' jest wynikiem krzyżowania siewki,której "autorem" jest Marky  Smith o numerze 97 -10B, będącej rodzeństwem odmiany  'Tahoma' i odmiany 'Brash'. Irys dorasta do 30 cm wysokości, kwitnie w połowie sezonu ( czego potwierdzić nie mogę  bo tegoroczny sezon jest totalnie pokręcony, he, he ). Odmiana została doceniona w irysowym światku - Honorable Mention 2008, Award of Merit 2011. Mój egzemplarz jak na razie coś mało cętkowany, czekam na kolejne kwiaty.  Może na nich pojawi się więcej cętek i zobaczę ten leopardzi sznyt.

P.S. Na ostatnich kwiatach pojawił się błękit na dolnych płatkach,naturalny zrobił się troszkę bardziej kolorowy.

Początek maja w Alcatrazie

Czas ostatnio  pędzi szybciej niż bym sobie tego życzyła, ledwie  pożegnałam zimny kwiecień a tu już, łup,  i zaraz będzie koniec  pierwszej dekady maja. Że też styczeń i luty ciągną się w nieskończoność, a miłe mojemu sercu  "ogrodowe" miesiące przemijają w mgnieniu oka. No zgroza, ból zębów i jeszcze raz zgroza. W Alcatrazie czas tulipanów i narcyzów, zazwyczaj o tej porze już dogasają ale w tym roku  na skutek zimnej aury ich kwitnienie trwa w najlepsze. Przyznaję że łagodzi to nieco moje ciężkie wkurzenie na mrozowe uszkodzenia liści host i magnolek.  Jeszcze lepiej robi mi widok ukochanych szafirków, które są wszak w centralnej Polsce typowymi roślinami kwietnia. Majowe szafirkowe kwitnienia w okolicy perukowca i magnolii to balsam na "rany serca" spowodowane paskudnym kwitnieniem ( a raczej jego brakiem  ) moich z takim poświęceniem  pielęgnowanych esdebiąt.

Szczęśliwie oprócz wysokich tulipanów maj obdarzył nas w tym roku kwitnieniem uroczych maluszków ( oj, żeby taki był dla maluszków dobry na irysowych rabatach, he, he ). W całym ogrodzie wyłażą  tulipanki landrynkowo różowe, słodkie jak sen cukiernika. To  hybrydkowe tulipany 'Little  Beauty' ( fotka u góry ), najprawdopodobniej wynik krzyżowania Tulipa hageri z Tulipa aucheriana ( choć do mnie bardzo przemawia udział w tym procesie Tulipa humilis ). W każdym razie te słodkie różowości zachowują urok dziczyzny, jak też jej wigor.  Zamierzam posadzić jeszcze więcej  cebulek tej odmiany. Nie ma to jak masowe kwitnienia cebulowych, co najlepiej widać  na przykładzie ulubionego narcyzka 'Thalia' ( dwie fotki poniżej ).

Kończą już kwitnienie jabłonie i  powoli zaczynają dogasać japońskie wisienki. Za to zaraz "wybuchną" bzy czyli lilaki.  Wczoraj pod wieczór zawionęło mi znajomą wonią z okolic zaokiennych. Świetnie, w tym roku  lilaki wręcz obsypane kwiatami, da Wielki Ogrodowy to mnie nie zadusi ( Ciotka  Elka  twierdzi że ona godzi się zejść z powodu woni lilaków i lilijek, ponoć ma być to lepsze niż zejście z powodu smrodów - hym, powątpiewam, zejście zawsze nieprzyjemne ). Na szczęście w Alcatrazie rosną też krzewy, których kwiaty wydają z siebie delikatniejsze zapachy, znaczy nie każde kwitnienie grozi podduszeniem. Prześlicznie kwitnie malutka  Fothergilla gardenii, kompaktowy cudzik w którego cieniu kryją się Zygi i Mani. Cień na razie taki mocno rozświetlony, ale z czasem krzew zaliści się niebieskawo.  Dojrzałam do kupienia następnych fotergillii, w przyszłym, znacznie mniej wymagającym pracy Alcatrazie przyznałam tym  krzewom tzw. poczesne  miejsce.  To w sumie nie są problematyczne rośliny, u nas mrozy okrutne i bezśnieżne też nie występują każdej zimy ( inaczej  nikt by nie sadził magnolii mieszańcowych ) więc co się będę oglądać - odmianowe fotergille czekają i kuszą! 'Blue Shadow' ma dość duże kwiaty, więc nie tylko błękit liści latem czy jesienne przebarwienia uzasadniają  mój na nią apetyt.

Podglądam powojniki, zarówno te pnące jak też te bylinowe. Bylinowe w znacznie lepszej  formie, pnącza takie sobie - zupełnie jakby nie zauważały dolomitu i innych dobrutek, które im serwuję. Jedynie na niektórych wcześnie  kwitnących obserwuję kwiaty, reszta za nic ma upływający termin kwitnienia  - po prostu złośliwie nie kwitną. Podobnie mam z bergeniami, jedynie  Bergenia ciliata pokazała w tym roku kwiaty ( które zresztą natychmiast zważył mróz ) a reszta nic, nawet śladu chęci do kwitnienia ( znaczy niedorobionego pędu kwiatowego ) co podobno ma miejsce wtedy gdy gleba na której rosną  bergenie jest zbyt bogata w składniki odżywcze..  Na szczęście liście mają niezły wygląd. zaczynam się zastanawiać czy tonie jest jakaś prawidłowość świetne liście zero kwiatów, fajne kwiaty paskudnawe liście?

W takim  przypadku  nie jestem do końca przekonana która opcja by mi bardziej pasiła. Chyba jednak ta z pięknymi liśćmi. Praktycznie, w końcu kwitnienie  bergenii to chwilka w porównaniu z czasem kiedy dla ogrodu istotne są jej liście. Mimo tego praktycznego podejścia chciałabym jednak żeby choć od czasu do czasu moje oczy  ucieszyły odcienie różu i bieli wyrosłe  wśród bergeniowych liści. Tym  bardziej że planuję że ta roślina zajmie sporo miejsca w przebudowywanym ( wiecznie, he, he ) Alcatrazie.  Tak szczerze pisząc  to planuję tzw. nasadzenia łanowe z bergenii, jak to kiedyś pięknie powiedziała Ewa o nasadzeniach w jednym z ciekawszych angielskich ogrodów " Bergenia po całości".

W przeciwieństwie do bergenii na krzewach rosnących w pobliżu jej stanowisk całkiem sporo kwiatów. Niektóre  tak spektakularne jak te odmiany magnolki 'Betty' ( druga fotka poniżej ), dochodzące do 30 cm średnicy (  o ile komuś uda się zmierzyć średnicę w tym roztrzepańcu ).  Inne okazałe w taki bardziej wulgarny sposób, jak kwiaty kaliny angielskiej  ( pierwsza fotka poniżej ).  Przyznam że wolę bardziej subtelna  budowę kwiatów "burkwoodek" czy kaliny koreańskiej. Jednak najbardziej cieszą mnie kwiaty trzmieliny długopędowej  ( fotka obok), które nie są co prawda wielką pieszczotą dla oczu ale zapowiadają obfite jesienne  owocowanie.

Ponieważ ostatnio  miłościwie panuje nam piękna aura postanowiłam wykorzystać ciepły czas do rozpoczęcia  pracy nad byłym oczkiem wodnym ( byłym bo wody w nim niewiele za to chynszory rosną aż miło, choć właściwie lepiej pasuje tu określenie jak niemiło ). Jak szybko wlazłam tak szybko wylazłam - w oczku istna łąka z szachownicami kostkowatymi Fritillaria meleagris w roli jedynych w tej chwili kwitnących roślin ). Musze pomyśleć jak uratować tę nagle odkrytą szachownicową  ekspansję w byłym oczku ( kiedyś tam posadziłam z jakieś pięć cebulek, nie więcej - skala łączki szachownicowej mnie zaskoczyła ). Na razie postanowiłam załatwić sprawę z samosiewkami  wierzby i jesionka ( moja nienawiść do siewek jesionka przeszła w fazę patologiczną - zaczynam się zastanawiać jak tu pozbyć się jesionków z Alcatrazu w ogóle, co przyznaję bez bicia jest w sumie głupie i właściwie nieuzasadnione, w końcu inne drzewa też produkują siewki ). Co będzie potem z oczkiem zobaczymy, leniwie sobie to przetrawię.
Nadal tnę duże  tulipany do wazonów, tulipanowo Alcatraz stał się potęgą zdolną zaopatrywać kwiaciarnię. Narcyzki zostawiam na rabatach, niech zdobią i zapachniają ogród.  Do wazonu poszły narcyzki rynkowe, poeticusy za 20 groszy sztuka. Narcyzkowo mam zatem w domu i w ogrodzie. Pachnie narcyzami  cudnie ale oczy jednak wabią wazony z tulipanami. Tak, tak wczesny maj nadal pod znakiem tulipanów.

'Wish Upon A Star' - irys SDB "a miało być tak pięknie"

Wow, wow,  taki utytułowany i wręcz powalający miał  być ten maluszek a stoję nad nimi dumam dlaczego mnie  nie powala? Przeca osiągnięcie hodowlane i w ogóle, a je tak  nie do końca coś przekonana.  Nie wiem czy to moje wygórowane wyobrażenia o tej odmianie to sprawiły czy też mam przesyt fioletów, ale odczuwam lekkie rozczarowanie ( lekkie bo to jednak "stajnia" Blacka i irys ma świetne  "parametry" ). Być może taka  biała bródka zrobiłaby na mnie wrażenie gdyby  była na granatowym a nie fioletowym tle ( taki IB  'Star In The  Night' to po nocach mi się śni ), no  nie wiem. W każdym razie nie zaiskrzyło między mną a 'Wish Upon A Star'. Teraz metryczka - odmiana została zarejestrowana przez Paula Blacka w 2006 roku  w tym samym roku weszła do handlu za pośrednictwem szkółki Mid - America. Kwitnie praktycznie przez cały sezon, tak  przynajmniej wynika z info pozyskanego z AIS.  Dorasta do wysokości 33 cm, w miarę szybko przyrasta. Odmiana jest wynikiem krzyżowaniania rodzeństwa odmiany 'Zap' ( E118A: ('Hot Jazz' x 'Quote') X D190A: (A172A: (('Eyebright' x 'Mister Roberts') x probably --- 'Forte') x B291A: ('Tweety Bird' x ('Well Suited' x 'Imagette'))) ) z odmianą 'Neutron'. Jak widać rodowód niemal taki jak księżnej Alba. Jak już napomknęłam 'Wish Upon A Star' zrobił zawrotną karierę - Honorable Mention 2008, Award of Merit 2010, Cook Douglas Medal 2013. Zgarnął niemal wszystko co było do zgarnięcia z wyjątkiem Dykes Medal. Utytułowany niemożebnie jednak mojego serducha nie podbił. Dziw nad dziwy!

'Snitch' - irys SDB "skromnie nieskromny"

No i się zaczęło. Dziwnie  i niemrawo, bez przytupu i eksplozji kwitnień.  Co prawda za wiele się nie spodziewałam po zeszłorocznych, inwestycyjnych zawirowaniach i późnojesiennym przesadzaniu. Jednak te akcje nie miały wpływu na starych  bywalców przyszłej Suchej Żwirowej, a to oni właśnie ociągają się z kwitnieniem ( niektórzy  dopiero kłoski pokazują ). Nic to, jak już na zakwitło to przynajmniej kwiatem wysokiej  jakości. Objawił się dziś rano hamerykański zakup pod tytułem 'Snitch'. Z opisu w AIS to tak skromnie wyglądało, głównie niebiesko - lawendowo, bez wielkich ekscesów kolorystycznych. No nie spodziewałam się niczego coby było zdolne na długo przykuć moją  uwagę, że o powaleniu na plecki ledwie napomknę. Wyobraźcie sobie zatem moje zdziwienie kiedy podczas wczesnoporannego obchodu zobaczyłam jednego z najładniejszych irysów w odcieniu blue, jakiego było mi dane oglądać. I mam tu na myśli  irysy wszystkich kategorii, nie tylko esebiaczki. O poranku ujrzałam na irysowych płatkach  głęboki błękit z odcieniem  fioletu, jakim czarują człowieka kwiaty  bodziszka wspaniałego ( fotka  obok ). W dodatku ten cudowny kolor wypełniał  pięknie sfalbanione płatki. Wczesnym popołudniem irysowy kwiat nadal prezentował się wspaniale, choć już nie miał tego bodziszkowego odcienia. Za to pokazał dwukolorowa bródkę i jakby wspomnienie luminaty na dolnych płatkach. Qrczę, bardzo nieskromny ten niby skromniś!  Wieczorną porą - znów oczarowanie kolorem, nisko nad horyzontem świecące słońce dobrze zrobiło irysowym płatkom. Teraz metryczka - 'Snitch' został zarejestrowany w 2009 roku przez Toma Johnsona, w tym samym roku trafił do handlu za pośrednictwem szkółki Mid- America. Jest wynikiem krzyżowania 'Cub Cadet' rodzeństwo X 'Microwave' rodzeństwo = (Neutron x Fires of Fiji) X (Blue Rill x Seafire). Znaczy mamusia i tatuś nigdy nie dostąpili zaszczytu bycia odmianą ( tylko ciotki i wujki się załapały ), a to drugie krzyżowanie, które przywołałam to dziadki. Odmiana powinna kwitnąć w środku sezonu, ale u mnie w tym nietypowym maju po bardzo chłodnym kwietniu to jedna z pierwszych odmian, która pokazała kwiaty. Irys dorasta do 33cm, taki średni, klasyczny wzrost dla SDB. W roku 2013 'Snitch' otrzymał Honoroable Mention. Słusznie - forma  i kolor ( szczególnie rozwijającego się )  kwiatu zjawiskowe.

                                                                    Wczesne popołudnie

                                                                         Kolor wieczorowy